Een kind met koorts kan voor veel ouders een zorgelijke situatie zijn. Gelukkig is koorts op zich geen ziekte, maar een natuurlijke reactie van het lichaam op een infectie. Toch is het belangrijk om te weten wanneer je wel en wanneer je niet naar de dokter moet.

In dit artikel lees je alles over koorts bij kinderen. We bespreken wanneer je een arts moet raadplegen en hoe je je kind thuis kunt verzorgen. Zo weet je precies wat je moet doen als je kind koorts heeft.

Wat is koorts en hoe meet je het?

Koorts is een verhoogde lichaamstemperatuur boven de 38 graden Celsius. Bij kinderen spreek je van een verhoging tussen 37,5 en 38 graden. Alles daarboven is daadwerkelijk koorts.

De meest betrouwbare manier om te meten is rectaal, dus in de bilspleet. Voor grotere kinderen kun je ook een oorthermometer gebruiken. Een temperatuur op het voorhoofd is vaak minder nauwkeurig.

Meet bij voorkeur drie keer per dag op hetzelfde tijdstip. Noteer de waarden zodat je het verloop kunt volgen. Zo kun je de huisarts precies vertellen hoe de koorts zich ontwikkelt.

Bekijk hier de beste baby thermometers voor het beste resultaat.

Wanneer moet je direct naar de dokter?

Er zijn situaties waarin je direct medische hulp moet zoeken. Bij baby’s jonger dan drie maanden is elke koorts een reden om contact op te nemen. Hun immuunsysteem is nog niet volledig ontwikkeld.

Bel direct de huisarts of huisartsenpost bij de volgende alarmsignalen:

• • Baby jonger dan 3 maanden met een temperatuur boven de 38 graden

• • Koorts hoger dan 40 graden die niet zakt met paracetamol

• • Koorts die langer dan 3 dagen aanhoudt zonder duidelijke oorzaak

• • Het kind heeft moeite met ademen of ademt heel snel

• • Suf gedrag, niet wakker te krijgen of juist heel prikkelbaar

• • Stijve nek in combinatie met hoofdpijn en overgeven

• • Paarse vlekjes op de huid die niet wegtrekken bij druk

• • Ernstige pijn die niet wegtrekt of pijn bij het plassen

Vertrouw altijd op je ouderinstinct als je denkt dat er iets niet klopt. Artsen nemen bezorgdheid van ouders altijd serieus. Het is beter om één keer te veel te bellen dan te laat hulp te zoeken.

Bij kleine kinderen kan koorts snel oplopen en ook weer snel zakken. Blijf je kind daarom goed in de gaten houden. Let vooral op het algehele gedrag en niet alleen op de thermometer.

Hoe verzorg je een kind met koorts thuis?

De meeste kinderen met koorts kunnen prima thuis verzorgd worden. Zorg ervoor dat je kind voldoende rust krijgt en niet te veel prikkels heeft. Laat het kind zelf aangeven of het wil liggen of nog een beetje wil spelen.

Praktische verzorgingstips voor thuis:

• • Geef regelmatig kleine slokjes water, verdunde vruchtensap of thee

• • Kleed je kind niet te warm aan, één laagje is meestal genoeg

• • Houd de kamer op een prettige temperatuur van ongeveer 18 graden

• • Geef paracetamol als je kind zich echt niet lekker voelt of pijn heeft

• • Laat je kind uitrusten maar dwing niet om te slapen

• • Bied kleine porties voedsel aan als je kind trek heeft

Het is een misverstand dat je een kind met koorts moet afkoelen met lauw water. Dit kan averechts werken omdat het lichaam dan juist harder gaat werken om warm te blijven. Zorg voor een comfortabele temperatuur en laat de koorts zijn werk doen.

Paracetamol geef je alleen om je kind comfortabeler te maken, niet om de koorts te laten zakken. Koorts is namelijk niet gevaarlijk op zich en helpt het lichaam juist bij het bestrijden van infecties. Volg altijd de aanbevolen dosering op de verpakking.

Veelvoorkomende oorzaken van koorts bij kinderen

De meeste keer is koorts bij kinderen het gevolg van een virusinfectie. Denk aan verkoudheid, griep, keelontsteking of een buikgriepje. Deze infecties gaan meestal vanzelf over binnen een paar dagen.

Soms kan koorts ook ontstaan na een vaccinatie. Dit is een normale reactie en meestal niet ernstig. De koorts verdwijnt meestal binnen 24 tot 48 uur en betekent dat het immuunsysteem reageert op het vaccin.

Andere oorzaken kunnen zijn oorontstekingen, urineweginfecties of tandjes krijgen. Bij tandjes is de koorts meestal laag en duurt niet lang. Bij aanhoudende klachten is het verstandig om de huisarts te raadplegen.

Bacteriële infecties komen minder vaak voor maar zijn wel serieuzer. Deze vragen soms om behandeling met antibiotica. De dokter kan het verschil vaststellen door goed onderzoek en bloedonderzoek indien nodig.

Koortsstuipen: wat moet je weten?

Ongeveer één op de dertig kinderen krijgt ooit een koortsstuip. Dit gebeurt meestal tussen de zes maanden en vijf jaar. Een koortsstuip ziet er angstig uit maar is zelden gevaarlijk.

Tijdens een koortsstuip verliest het kind kort het bewustzijn en schokt het lichaam. Dit duurt meestal één tot twee minuten. Leg je kind op zijn zij zodat eventueel braaksel kan weglopen. Stop nooit iets in de mond.

Na een koortsstuip doe je het volgende:

• • Blijf kalm en leg je kind veilig op zijn zij

• • Noteer hoe lang de stuip duurt en wat je ziet

• • Bel 112 als de stuip langer dan 5 minuten duurt

• • Neem na afloop altijd contact op met de huisarts

• • Geef geen paracetamol tijdens de stuip maar wacht tot het voorbij is

De meeste kinderen die een koortsstuip krijgen, krijgen er nooit meer één. Bij ongeveer een derde komt het nog een keer voor. Kinderen groeien er vrijwel altijd overheen zonder blijvende gevolgen.

Let op: heeft je kind voor het eerst een koortsstuip, neem dan altijd contact op met de huisarts. Deze wil je kind graag even controleren. Bij vervolgaanvallen kun je dit telefonisch bespreken.

Veelgestelde vragen over kind met koorts

Ouders hebben vaak vragen over koorts bij hun kind. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen zodat je goed weet wat je kunt verwachten en wanneer je actie moet ondernemen.

Vanaf welke temperatuur heeft mijn kind koorts?

Een kind heeft koorts bij een lichaamstemperatuur van 38 graden Celsius of hoger, gemeten rectaal of in de oor. Tussen 37,5 en 38 graden spreek je van een verhoging. Bij baby’s jonger dan drie maanden geldt al 38 graden als reden om de dokter te bellen.

Mag mijn kind met koorts naar buiten?

Als je kind zich goed voelt mag het wel naar buiten, maar hou het rustig aan. Vermijd intensieve activiteiten en warme ruimtes. Naar school of kinderdagverblijf gaan is niet verstandig, want dan kan je kind anderen besmetten en heeft het zelf rust nodig.

Hoelang mag koorts duren voordat ik de dokter bel?

Duurt de koorts langer dan drie dagen zonder duidelijke verbetering? Neem dan contact op met de huisarts. Ook als je kind tussendoor opknapt maar steeds weer nieuwe koorts krijgt, is medisch advies verstandig. Vertrouw altijd op je gevoel als ouder.

Moet ik mijn kind wakker maken om koorts te meten?

Nee, maak een slapend kind niet wakker om de temperatuur te meten. Rust is belangrijk voor herstel. Meet gewoon wanneer je kind wakker wordt. Let vooral op het algemene gedrag en niet alleen op het getal op de thermometer.

Kan ik ibuprofen en paracetamol tegelijk geven?

Dit wordt over het algemeen afgeraden bij kinderen. Kies voor paracetamol als eerste keus. Helpt dit niet voldoende en blijft je kind erg oncomfortabel? Overleg dan met de huisarts of apotheker over een veilige doseringsstrategie. Geef nooit zelf beide middelen zonder advies.

Zo help je je kind het beste door de koorts

Een kind met koorts vraagt om aandacht en goede verzorging thuis. In de meeste gevallen gaat de koorts vanzelf over binnen een paar dagen. Zorg voor voldoende rust, drinken en een comfortabele omgeving.

Blijf je kind goed observeren en vertrouw op je ouderinstinct bij zorgen. Twijfel je of is er sprake van alarmsignalen? Neem dan altijd contact op met de huisarts of huisartsenpost. Zij kunnen je geruststellen of verder helpen waar nodig.